مجله تخصصی تعمیرات

نویز الکتریکی و روش های حذف نویز-بخش اول

2019/10/07 در: تجهیزات دیجیتال, سمعی بصری, مقالات

یکی از مشکلات عمده ای که دستگاه های الکترونیکی با آن مواجه هستند ، مسئله نویز می باشد. به خصوص الان که انواع وسایل الکتریکی ، الکترونیکی و مکانیکی در فضای کوچکی در کنار یگدیگر مشغول به کار بوده و به سادگی می توانند روی یکدیگر اثر بگذارند.

بنابراین باید مسئله نویز در ساخت ، مونتاژ ، نصب و سرویس دستگاه مورد توجه قرار گیرد. حل مشکل نویز نیاز به اطلاعات کافی درباره ی ماهیت نویز، راه های ورود نویز و روش های کاهش نویز دارد.
نویز از این جهت که محدوده اساسی عملکرد طبیعی تمام سیستم ها و جریانات الکترونیکی را تعیین می کند. نویز زمانی از اهمیت برخوردار است که با سیگنال های ضعیف سروکار داشته باشیم. اما دقیق تر زمانی باید به نویز توجه داشت که نوسانات سیگنال های پردازش شده مشابه نوسانات نویز موجود باشد. در صورتیکه نویز ذاتی ( نویز در نهاد دستگاه باشد ) تنها احتمال خطر از دست دادن محتوای اطلاعات سیگنال های خیلی ضعیف در یک محیط نویزی وجود دارد و اطلاعات موجود در سیگنال با دامنه بالا از بین نخواهد رفت. اکنون فرض کنید که یک نویز خارجی نیز در نظر گرفته می شود. به این دلیل که نوسانات آن به طور قابل توجهی بیش تر از نوسانات نویز درونی است حتی سیگنال های قوی نیز شر نویز خارجی مصون نخواهند بود.

آنچه که اهمیت دارد سطح سیگنال نیست بلکه نسبت دامنه سیگنال به دامنه نویز می باشد. نسبت های پایین سیگنال به نویز آسیب پذیری بیش تری را نشان می دهند . در حالی که نسبت های بالای سیگنال به نویز نشان دهنده مصونیت در برابر نویز هستند.
یکی از مهم ترین تلاش های مهندسان کوچک کردن دستگاه ها و سیستم ها می باشدکه منجر به کار کردن اجزا و عناصر آن ها در فضای کوچک تری می شود . حال استفاده ی گسترده از سیستم های الکترونیکی ، الکتریکی و مکانیکی در نزدیکی و کنار هم باعث ایجاد پدیده نویز می شود که در نتیجه آن عدم رسیدن به اهداف طراحی شده برای سیستم می باشد.
حال راه حل هایی وجود دارند که می توانند اثر نویز را روی سیستم ها کاهش دهند و یا حتی حذف کنند. البته به عنوان اولین قدم در مسیر کاهش نویز باید سه فاکتور مشترک در تمام سیستم هایی که دارای مشکل نویز هستند را مشخص کنیم : منبع نویز ، راه های انتقال نویز از منبع به گیرنده و گیرنده ی نویز.

۱- منبع نویز

عامل به وجود آورنده ی نویز را منبع نویز گویند. نویز ایجاد شده توسط منبع می تواند از یک سیستم به سیستم دیگر و یا در یک سیستم مثلا از یک طبقه مدار به طبقه دیگر مدار انتقال یابد. کلا برای کاهش نویز ، منبع فاکتور خوبی می باشد. که اگر بتوان آن را از لحاظ سیگنال های نویزی از سایر قسمت های مدار ایزوله کرد کار شایانی در راستای کاهش و یا حتی حذف نویز صورت گرفته است.

۲- راه های انتقال نویز

• کوپلاژ هدایتی نویز
یکی از راه های بدیعی ولی غالبا دور از توجه ، انتقال نویز از طریق سیمهای رابط می باشد. که سیم می تواند از محیط اطراف نویز دریافت کرده و به داخل و یا قسمت های دیگر دستگاه هدایت کند و بدین ترتیب موجب تداخل شود. حال این وظیفه ی طراح است که قبل از طراحی سیستم ، فکر جلوگیری از انتقال نویز از طریق سیم های رابط را بکند.
• کوپلاژ از طریق امپدانس مشترک
این نوع کوپلاژ زمانی رخ می دهد که جریان های دو مدار مختلف از امپدانس مشترکی عبور کنند. در این حالت افت ولتاژ روی امپدانس مشترک ، از طرف هر دو مدار دیده می شود.

به عنوان مثال در شکل بالا جریان زمینه هر دو مدار از مقاومت مشترک زمین عبور می کند. از آن جایی که ولتاژ زمین مدار ۱ با ولتاژ ناشی از عبور جریان مدار۲ از امپدانس مشترک ، مدوله می شود بنابراین هر تغییر در جریان مدار۲ به صورت نویزی در ورودی مدار۱ ظاهر می شود.

• میدان های الکتریکی و مغناطیسی
تشعشع میدان های مغناطیسی و الکتریکی نوع دیگری از کوپلاژ نویز را تشکیل می دهند. تمام المان های مدار هنگام عبور بار الکتریکی از آنها تشعشع می کنند . علاوه بر این تشعشع غیر عمدی ، تشعشع ایستگاه های رادیویی و مخابراتی نیز وجود دارد . این تشعشعات ممکن است الکتریکی ، مغناطیسی یا از هر دو مورد باشد. نکته ی مهی که برای بررسی نویز وجود دارد این است که اگر منبع تشعشع از گیرنده فاصله داشته باشد، حاصل ترکیب این دو میدان ، به صورت الکترومغناطیسی ، ایجاد نویز خواهد نمود و در نتیجه باید به صورت الکترومغناطیسی بررسی شود.

حتما بخوانید  پسورد بایوس

۳- گیرنده ی نویز

به سیستمی که نویز محیط اطراف می تواند روی آن تاثیر بگذارد گیرنده گویند. شناخت و بررسی گیرنده از آن جهت اهمیت دارد که ما می توانیم با کاهش حساسیت گیرنده به نویز موجب کم شدن اثر نویز روی سیستم شویم. در نتیجه می توانیم شاهد کار کردن سیستم طراحی شده در یک محیط به مراتب بالاتری از لحاظ سطح نویز باشیم.
می دانیم که برای تولید یک سیستم سه مرحله وجود دارد. اول طراحی سیستم و مدارات می باشد. بهترین زمان برای پرداختن به مساله ی نویز مرحله ی تست سیستم و تولید می باشد. برای بررسی نویز سیستم تست های زیادی وجود دارد که یکی از مهم ترین آن ها EMC(electromagnetic compatibility) یا سازگاری الکترومغناطیسی است که عبات است از توانایی دستگاه در انجام دادن کار صحیح خود در داخل میدان مغناطیسی محیط. این تست ها باید در مرحله ی طراحی دستگاه انجام پذیرد. درصورت نادیده گرفتن تست ها در این مرحله ، مشکل نویز در مرحله ی دوم یعنی تست دستگاه ظاهر شده و حل ان در این مرحله گران تمام می شود و رضایت بخش هم نخواهد بود. در طی سه مرحله ی طراحی ، تست و تولید روش های موجود در جهت حذف نویز به ترتیب کاهش و در مقابل هزینه ی آن ها افزایش یابند.

بنابراین هر قدر مساله تداخل را زودتر مورد توجه قرار دهیم حل آن بهتر و ارزان تر خواهد بود . مثلا آزمایش نشان می دهد که در صورتیکه جلوگیری از نویز در مرحله ی طراحی انجام شود، طرح قادر است ۸۰ تا ۹۰درصد از مساله ی نویز را قبل از مرحله تست دستگاه حل نماید. در غیر این صورت اگر سیستمی بدون توجه به مساله جلوگیری از نویز ، طراحی شده باشد، به احتمال زیاد این مساله در مرحله تست بروز می کند.
دراین زمان پیدا کردن اینکه کدام یک از عوامل نویز در ایجاد این مشکل سهیم هستند آسان و واضح نخواهد بود.اغلب راه حل ها در این مرحله شامل اضافه کردن بخش هایی می شودکه جزو لازمه ی مدار نیستند.خسارات ناشی از آن نه تنها در اتلاف بیش تر وقت مهندسان است بلکه موجب مصرف بیش تر اجزا و حتی به هم زدن تاسیسات دستگاه نیز خواهد بود و حتی منجر به ازدیاد تلفات توان و افزایش وزن و حجم دستگاه شود.
به علاوه به حداقل رساندن نویزی که دستگاه می تواند تولید کند، باید به موقع مورد توجه قرار گیرد. چون نویز آن ممکن است روی وسایل دیگر موجب بروز اغتشاش و تداخل شود. همیشه کنترل نویز در منبع تا حد امکان مطوب تر است. چون می تواند مانع از به وجود آمدن مشکل نویز در تعداد بی شماری از وسایل دیگر شود. بنابراین یک سیستم باید طوری طراحی شود که نه تنها محیط روی آن اثر نگذارد بلکه دستگاه هم روی محیط اطراف خود تاثیر منفی نگذارد. این مساله به قدری مهم است که برخی کشورهای پیشرفته به تدوین قوانینی در این رابطه پرداخته اند. پس اهمیت طرح دستگاهی که حداقل نویز را ایجاد کند درست به اندازه ی طرح دستگاهی است که حداقل حساسیت به نویز را داشته باشد. نهایتا هدف اصلی از لحاظ نویز در طراحی سیستم ها بالا نگهداشتن هرچه بیش تر نسبت توان سیگنال مطلوب به توان نویز است.
در ذیل به مجموعه ای از عبارات جزئی می پردازیم. که نشان می دهد چگونه نویز می تواند عملکرد سیستم های الکترونیکی را تحت تاثیر قرار دهد:
حداقل سیگنال مطلوب در جریان آنالوگ توسط نویزی که به صورت داخلی و خارجی ایجاد می شود، محدود می گردد. اگر از تقویت کننده استفاده می کنید سطح نویز طبق قدرت آمپلی فایر محدوده بالاتری را مشخص می کند. از این رو در صورتیکه قدرت افزایش یابد،آمپلی فایر اشباع می شود.
در مدارهای آنالوگ دامنه ی داینامیکی زیاد به این معنی است که به وجود نوسان زیاد و نویز پایین نیاز است.
نویز، محدوده حداقل سیگنال قابل ردیابی را در آشکارسازها و رسیورها معین می کند.
نویز می تواند منجر به وقوع اشتباهاتی در فاز سیگنال اندازه گیری شده، گردد. این مساله می تواند صحت تخمین مسافت را در سیستم هایی که از تکنیک پالس اکو استفاده می کنند تحت تاثیر قرار دهد.
نویز می تواندداده ی دودویی ذخیره شده در حافظه ها را نیز مختل کند، ۰ به طور تصادفی تبدیل به ۱ می شود و بلعکس.
گرچه مدارهای منطقی ترکیبی ، بیش تر در برابر نویز مصون هستند ، لازم است که در تکنولوژی میکروالکترونیک مربوط به افزایش فرکانس های عامل ، نویز به عنوان عنصری کلیدی در فرایند طراحی در نظر گرفته شود.

25 دیدگاه
  1. سلام من تو زمینه ی نویز مشکل داشتم اسپیکر کامپیوترم یهو ی چیزیش شد و یه صدای خیلی رو اعصاب میده وقتی ورودیم ندارم بازم نویز داره صداش ی چیزی مسه وقتی دستت به سیم ورودی برخورد میکنه هس ممنون میشم کمکم کنید

    • سلام دوست عزیز
      اگر هیچ ورودی به اسپیکر وصل نیست و این مشکل را دارد بنابراین اسپیکر خراب است.

    • سلام منم تقریبا همین مشکل رو داشتم ی نویز ضعیفی که خیلی هم روی اعصابه حتی وقتی صدایی هم پخش نمیشه از اسپیکر هام می اومد بعد فهمیدم مال الکتریسته بدنه کیس بود چون وقتی سیم aux بلندگو رو جدا میکردم نویز قطع میشد بعد هم یا باید بفهمی از کجا این الکتریسته توی بدنه کیس میاد تا قطعش کنی یا باید بدنه کیس رو به سیم ارت وصل کنی تا مشکلت حل بشه

  2. سلام من دوتا بردم وقتی به یک سه را میزنم و به موتور وصلش میکنم بعد چند بار روشن خاموش کردن برد اولم برد دومم که کار میکنه خاموش میشه این دلیلش چیه

  3. سلام.
    یک رسیور استارمکس دارم
    وقتی روشن میشه یه نویز با صدای خیلی کم به وجود میاد. وقتی هم خروجی صدا واسه ضبط میگیرم صدارو که کم میکنی نویز رو تو باند میشنوی؟
    آیا خازن مشکل داره؟

  4. سلام.من اسپیکر مانیتورینگ گاهی صدای نویز میده.به احتمال بالا منبع این نویز پایه ی آهنیه میزه و بدلیل وجود اهن ربا در اسپبکر نویز ایجاد میشه.چطور میتونم خاصیت اهن ربایی اهنو از بین ببرم که این مشکل ایجاد نشه؟ ارتفاع اسپیکر با پایه رو هم افزایش دادم بازم صدایه نویز شنیده میشد

    • سلام
      اسپیکر رو جا بجا کتید و در سطح دیگه ای قرار دهید ببینید باز هم نویز دارد یا خیر

  5. سلام چگونه از نیوز موبایل بر روی دستگاه دیجیتال جلوگیری کنیم؟؟

  6. سلام من هارد اکسترنال به تی وی وصل کردم اما به نویز خیلی حساسه با وصل کردن شارژر به پریز و روشن کردن فن دسشویی .ریست میشه و هر چی فیلم گزاشتم ضبط میپره ممنون کمکم کنید

    • سلام
      ایراد خیلی عجیبیه اول امتحان کنید ببینید فقط با تلویزیون این مورد وجود دارد یا خیر
      دوما امتحان بفرمایید آیا فقط این هارد این مشکل را دارد یا همه هاردها
      منتظر پاسخ شما برای ادامه روند ایرادیابی هستیم.

  7. سلام من در مغازه با کامپیوتر کار میکنم ولی مغازه کناری دستگاه جوش آلومینیوم دارد وقتی کار میکند صفحه کامپیوتر مرتب قطع و وصل میشود یعنی مشکی میشود ممنون میشوم راهنمایی بفرمایید

  8. سلام من ی لپ تاپ yoga 900 دارم اخیرا دقت کردم موقعی که خاموشه از پشت لپ تاپ ی صدای نویز خیلی ضعیفی میاد در حدی که باید گوش رو بچسبونی پشت سیستم ، اما وقتی تو حالت sleep هست این صدا نمیاد.
    دلیلش چی می‌تونه باشه!؟

  9. سلام
    من ارگ دارم که وقتی میکروفن بهش وصل میکنم صدای نویز زیادی میاد ازش ولی وقتی دستمو به بدنه فلزی ارگ میزنم کاملا صداش کم میشه
    من چه قطعه ای روی دستگاه کار بزارم که همین عملو انجام بده . ممنون از شما

  10. سلام خسته نباشید عذر میخوام بنده یه اسپیکر کنکورد ۵٫۱ دارم حدودا ۲ ساله خریدم و استفاده میکنم البته به کامپیوتر وصله
    یه مدتیه که وقتی روشنش میکنم نویز بدی داره رواعصابه آهنگ یا فیلم پخش میکنم صداش ناجوره ضعیف از اسپیکر شنیده میشه . صدای نویزش شبیه وقتی که گوشی موبایل کنارش باشه و زنگ بخوره همچین حالتی داره .تا حالا چند بار هم بردم تعمیرکار نشون دادم و تست گرفت بنده خدا گفت سالمه ولی نمیدونم چرا همچین مشکلی رو دارم تو خونه ..
    ممنون میشم راهنماییم کنید

    • سلام
      اسپیکر را در محل دیگری تست کنید به صورتی که هیچ دستگاه الکترونیکی دیگری در آن محل نباشد .
      اگر سه راهی برق هم دارد ، آن را برداشته و مستقیم به برق وصل کنید.
      اگر این روشها را تست کردید و مشکل پابرجا بود دستگاه مشکل دارد و بیارید تا بررسی کنیم.

      • سلام مهندس روز بخیر حدودا ۲ ساعته که صدای نویزش قطع شده موقتا کاری هم انجام ندادم .همین باعث تعجب من و تعمیرکارم شده.. ممکنه بازم دوباره بعد از اینکه دستگاه رو خاموش کنم و مجددا بعد از چند ساعتی روشن کنم نویز داشته باشه که پیش اومده .دستگاه هم از نظر فنی سالمه به گفته تعمیرکارم .. خیلی عجیبه این مورد

  11. سید حیدر ناصری 2020/08/31 در 4:07 ب.ظ پاسخ

    سلام من یک دستگاه سی ان سی دارم با ده اسپیندل دور بالا. وقتی اسپیندلها زوشن و دستگاه مشغول کاره صفحه کلید سیستمی که چند متر دورتر از دستگاه قرار داره قاطی میکنه و موقع تایپ هر حرفی را چند بار تایپ میکنه بعضی از کلیدهای ترکیبی نیز وظیفه خودشون رو به درستی انجام میدهند. ولی وقتی اسپیندلها رو خاموش میکنم همه چی عادی میشه. ممنون میشم برای رفع مشکل راهنمایی کنید.

    • سلام
      نویز همیشه در فضا وجود دارد. کیبورد شما بدلیل مستهلک شدن نویز را بیشتر دریافت میکند. کابل یا کیبورد را تعویض کنید.

  12. با سلام. مشکل من در ارتباط با تلویزیون است. در شرایط نرمال قدرت دریافت سیگنال برای همه کانال ها ۱۰۰ و خطای بیت صفر می باشد. ولی همیشه بعد از پنجاه دقیقه که از روشن کردن می گذرد تصویر بهم ریخته و در عین ثابت ماندن سیگنال روی صد خطای بیت تا ۶۰۰-۷۰۰ بالا رفته و تصویر کاملا مختل می شود. در اکثر اوقات بعد از حدود دو تا سه دقیقه خود بخود مشکل بر طرف می شود ولی گاهی مواقع آنقدر طولانی می شود که مجبور می شوم تلویزیون را خاموش و روشن کنم. سیم و آنتن نو و از نوع مرغوب می باشد. پیشاپیش از توجه شما سپاسگزارم.

  13. سلام من یک پاوربانک energizer دارم وایرلس شارژ می کنه وقتی میزنم تو شارژ و یا گوشی را بهش وصل می کنم نویز میده و جالب اینجاست که بزرگتر ها نمیشنونش صداش کم نیست فرکانسش رو نمیشنون و خیلی صدای بدیه رو میزم پاور رو میزنم به شارژ نویز میده خیلی بده میشه راهنمایی کند باید تعمیرش کنم؟ اخه ۱ هفته هم نشده خریدم.

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

    کارشناسان فنی دیجی تعمیر علاوه بر داشتن تحصیلات برق و الکترونیک وگذراندن دوره های مرتبط با تعمیرات لپ تاپ و بردهای الکترونیکی ، با داشتن سابقه کاری بیش از ۱۲ سال ، موفق به کسب اعتماد بیش از ۱۰۰۰۰۰ نفر از هموطنان در سراسر کشور شده اند.

    آدرس

    تهران، چهارراه ولیعصر، روبروی بازار رضا، پلاک 1441، طبقه اول، واحد3

    تلفن

    66964628 021

    ایمیل

    info@digitamir.com